Mag ik hormonen slikken?

Een groot nadeel van een preventieve eierstokverwijdering is dat je vervroegd in de overgang komt. Met alle gevolgen van dien. Als je geen borstkanker hebt (gehad), mag je hormonen slikken om overgangsverschijnselen tegen te gaan.

Als je jonger bent dan 45 jaar en géén borstkanker hebt gehad, is het advies om een vervangend middel met hormonen te gebruiken. Dit voorkomt opvliegers en andere bijwerkingen van de overgang. Je kunt er meteen na de operatie waarin je eierstokken worden weggehaald mee starten. 

Hoe zit het met vervangende hormonen en het risico op borstkanker?

Als je geen borstkanker hebt (gehad), is dat geen probleem. De richtlijn adviseert zelfs vrouwen die voor hun 45ste de eierstokken laten verwijderen, hormoonvervanging te geven. Hormonen helpen enorm tegen opvliegers maar worden vooral voorgeschreven als preventie tegen hart- en vaatziekten en botontkalking. Fijn is dat ze zeker ook helpen op seksueel gebied. Het is wel vaak even uitproberen welk middel het beste werkt. Overleg dit met de gynaecoloog.

Mag je boven je 45ste hormoonvervanging nemen?

Als je bijna 45 jaar of ouder bent, kun je na de operatie ook eerst afwachten of er klachten ontstaan. Niet elke vrouw krijgt opvliegers of slapeloze nachten. Als je toch klachten hebt, wordt samen met jou gekeken in welke mate de klacht je kwaliteit van leven beïnvloedt. Met behulp van deskundig advies, leefregels en zo nodig hormoontabletten lukt het over het algemeen om de klachten te verminderen of beheersbaar te maken.

Als je geen hormonen wilt of mag slikken. Is er dan iets anders?

Er zijn medicijnen die niet bestaan uit hormonen en die kunnen helpen tegen overgangsklachten. Ook borstkankerpatiënten kunnen deze medicijnen veilig gebruiken. Voor elk medicijn geldt echter dat het ook weer bijwerkingen kan geven. De mate waarin deze medicamenten de klachten verbeteren, is wisselend. In overleg met je arts of gespecialiseerde verpleegkundige kun je kijken welke medicijnen je zou kunnen gebruiken.

Deze medicijnen zijn:

  • Clondine (werkt alleen tegen opvliegers en zweetaanvallen, niet tegen andere overgangsklachten)
  • Venlafaxine (dit antidepressivum in deze lage dosering werkt alleen tegen de opvliegers en zweetaanvallen en niet tegen andere overgangsklachten)
  • Nieuw is Oxybutynine, een middel dat oorspronkelijk tegen blaaskramp is. Het lijkt effectiever dan Clonidine en Venlafaxine

Er zijn voedingssupplementen te koop die plantaardige voedingsstoffen met hormoonachtige werking (fytooestrogenen of isoflavonen) bevatten. Deze zouden helpen tegen opvliegers. Of ze werken en veilig zijn, is echter niet wetenschappelijk bewezen. Sommige van deze middelen worden afgeraden in combinatie met andere medicijnen. Check dus ook of deze voedingssupplementen de werking van bijvoorbeeld tamoxifen niet verstoren. Deze tekst is gebaseerd op de brochure ‘Preventieve verwijdering van eierstokken en eileiders’ van het UMCG.