Preventieve borstoperatie

Als je een verhoogd risico op borstkanker hebt, kun je kiezen voor een preventieve borstoperatie. Dan wordt het borstweefsel uit voorzorg verwijderd. De kans dat je borstkanker krijgt, daalt hierdoor sterk.

Bij een verhoogd risico op borstkanker door erfelijke aanleg, kan een preventieve borstoperatie dit risico sterk verlagen. De kans daalt van 60 tot 80% zonder operatie naar minder dan 3% na de operatie. Het risico om borstkanker te krijgen, wordt niet helemaal opgeheven. Het kan namelijk zo zijn dat er een zeer kleine hoeveelheid borstklierweefsel achterblijft. Na een preventieve borstoperatie is het risico om borstkanker te krijgen wel lager dan dat van de gemiddelde Nederlandse vrouw (dat ligt op 13%).

Wel of niet kiezen voor een preventieve borstoperatie?

Het nadenken over je risico op borstkanker en een eventuele operatie is vaak een lang en ingrijpend proces. Je voorkeur voor een van de twee keuzes kan op een bepaald moment sterk zijn, maar je mening kan in de loop van de tijd natuurlijk altijd veranderen door persoonlijke omstandigheden of iets dat je meemaakt in je omgeving. Het kan helpen om met anderen over deze keuze te praten, bijvoorbeeld mensen uit je omgeving, lotgenoten, ervaringsdeskundigen of zorgverleners.

Wanneer je nadenkt over een eventuele preventieve operatie, zijn verschillende afwegingen mogelijk. Vragen die bij je kunnen opkomen zijn:

  • Op welke leeftijd is een operatie voor mij aan te raden?
  • Als ik (nog) niet voor een operatie kies, zijn regelmatige controles dan voor mij zinvol?
  • Wat zijn (als je ervoor kiest om ook je eierstokken te laten verwijderen) in mijn situatie de voor- en nadelen van hormoonbehandeling na de operatie?
  • Als ik na de operatie niet kies voor hormoonbehandeling, wat kan ik dan doen om de korte en lange termijn gevolgen van de (vroegtijdige) overgang te beperken?
  • Waar ga ik mij laten opereren?

Redenen om voor een preventieve operatie te kiezen kunnen zijn:

  • De kans op borstkanker wordt hierdoor zeer klein.
  • Angst/onzekerheid wordt weggenomen of is veel minder.
  • Er zijn misschien geen controles meer nodig.

Redenen om niet voor een preventieve operatie te kiezen kunnen zijn:

  • Lichamelijk en emotioneel is het een zware ingreep.
  • Borsten zijn belangrijk voor lichaamsbeleving en seksualiteit.
  • Het is een operatie in een gezond lichaam (10% risico op complicaties).
  • Het is niet zeker dat er ooit borstkanker zal optreden als je geen operatie ondergaat.

Wat zijn de voorwaarden voor een preventieve borstoperatie?

Een preventieve borstoperatie is een zware operatie, waarvoor bepaalde voorwaarden gelden. Het gaat dan om deze voorwaarden:

  • DNA-onderzoek heeft aangetoond dat je een verhoogde kans op borstkanker hebt.
  • Borstkanker komt zo vaak in de familie voor dat een preventieve operatie een optie is.
  • Je hebt informatie ontvangen over alle operatiemogelijkheden, zodat je een goede afweging kunt maken.
  • Je hebt informatie ontvangen over alternatieven voor operatie (screening).
  • Je krijgt psychosociale begeleiding bij het beslissingsproces en na de ingreep.
  • Je krijgt een consult bij een (oncologisch) chirurg.
  • Je krijgt een consult bij een plastisch chirurg.
  • Je hebt voldoende bedenktijd om de beslissing voor een preventieve operatie te nemen.

Wat wordt er tijdens een preventieve borstoperatie gedaan?

Bij een preventieve operatie wordt het borstklierweefsel door de oncologisch chirurg weggehaald. Meestal worden ook de tepel en het tepelhof verwijderd. De borstspier en lymfeklieren in de oksel blijven gespaard.

Voor een preventieve borstoperatie ga je onder narcose. Na de operatie zit er in de wonden meestal een slangetje dat het wondvocht afvoert: een drain. Dit wordt doorgaans verwijderd voor je het ziekenhuis verlaat, maar soms heb je meerdere drains en ga je hiermee naar huis. De (huis)arts haalt ze er dan later uit.

Je wordt voor deze operatie een paar dagen tot een week opgenomen in het ziekenhuis. Na het preventief verwijderen van borstklierweefsel met een borstreconstructie kunnen nog controle-onderzoeken van de borst(en) plaatsvinden. Deze screening vindt niet meer periodiek plaats, maar alleen als er reden is voor ongerustheid. Bijvoorbeeld bij zichtbare of voelbare afwijkingen of klachten.

Wat zijn de mogelijkheden voor een borstreconstructie?

Als je je borsten preventief laat verwijderen, kun je kiezen voor een borstreconstructie. Dat kan al tijdens de operatie of in een latere fase. De reconstructie wordt uitgevoerd door een plastisch chirurg. Je kunt kiezen voor een reconstructie met lichaamseigen weefsel of een prothese. Op de website van Borstkankervereniging Nederland vind je meer informatie over verschillende soorten reconstructies, protheses, tepelbehoud en -reconstructie en de ingreep zelf. Ook lees je hier meer over de optie geen reconstructie.