Psychische problemen

Psychische problemen bij BRCA

Als er sprake is van een erfelijke aanleg voor kanker in je familie, kun je door wat er allemaal op je afkomt uit balans raken. Je ‘normale’ manier van omgaan met tegenslagen helpt je nu niet. Je merkt dat je niet functioneert zoals je deed en je voelt je niet lekker in je vel.

Je kunt op verschillende manieren te maken krijgen met een erfelijke aanleg voor kanker:

Iemand in je familie kan ziek worden.

Je bent al vroeg in aanraking gekomen met ziekte of overlijden van een dierbare in de familie.

Je wordt geconfronteerd met deze erfelijke aanleg bij jezelf of bij je dierbaren.

Hierdoor kunnen lichamelijke of emotionele klachten ontstaan. Je kunt je bijvoorbeeld moe voelen, slecht slapen, verdrietig, boos of somber zijn, je schuldig voelen. Ieder mens is anders en gaat op zijn heel eigen manier om met waar hij in zijn leven tegenaan loopt.

Verschillende thema’s kunnen je bezighouden:

  • Verwerking van ziekte en overlijden in de familie.
  • Erfelijke aanleg, wil ik het weten? Laat ik me wel of niet testen?
  • Ik heb een BRCA-mutatie. Wat nu?
  • Verwerken van de uitslag, verwerking na een operatie.
  • Je leven oppakken.
  • Omgaan met angst, verdriet, seksualiteit, je omgeving, je familie.
  • Hoe vertel ik het mijn kinderen?
  • Schuldgevoelens

Praat hierover met je partner of iemand uit je omgeving. Lotgenoten kunnen je ook steunen. Word hiervoor bijvoorbeeld lid van de BRCA en CHEK@ NL en BE. Het gaat erom dat je ontdekt hoe je er mee om kunt gaan, zodat je je leven weer op kunt pakken op de manier die jij wilt en die bij je past.

Hulp van een professional bij een BRCA-mutatie

Je kunt hulp vragen aan een professional. Bijvoorbeeld bij een hulpverlener die is verbonden aan een polikliniek voor klinische genetica. Deze kan je ondersteunen en begeleiden bij de verwerking van wat er speelt. Er bestaan verschillende vormen van therapie. Hierin is het belangrijk te zoeken naar een vorm die jou aanspreekt. Om zeker te zijn van een bepaalde kwaliteit, kun je bekijken bij welke beroepsvereniging een therapeut is aangesloten. Deze beroepsverenigingen stellen eisen aan de minimaal gevolgde opleiding en aan het up-to-date houden van de kennis.  

Het allerbelangrijkst voor een goede therapie is de persoonlijke klik. Dit blijkt na het voeren van een eerste gesprek. Wil je jouw verhaal delen met deze therapeut, voel je het vertrouwen bij hem/haar om jezelf open te durven stellen. Dit is erg persoonlijk en voor een geslaagde therapie van groot belang.  

Hoe zit het met vergoeding van de psychische begeleiding bij een BRCA-mutatie?

Psychologische begeleiding door een GZ-psycholoog (of klinisch psycholoog) valt onder de basisverzekering. De huisarts kan je naar een psycholoog verwijzen. Het verplichte eigen risico is hierop van toepassing. 

Psychosociale therapie valt onder de aanvullende verzekering. De vergoeding hiervan is afhankelijk van je zorgverzekeraar. Een verwijzing van de huisarts is niet nodig en je eigen risico is hierop niet van toepassing. Voor vergoedingen kun je kijken op de website https://www.zorgwijzer.nl/vergoeding/psychosociale-therapie.

Dit artikel werd geschreven door Anne Klein Breteler, psychosociaal therapeut*.

*Een psychosociaal therapeut werkt met psychisch gezonde mensen (cliënten) die in staat zijn tot zelfreflectie. Een GZ-psycholoog of klinisch psycholoog kan daarnaast ook werken met mensen (patiënten) die een psychische stoornis hebben. Zij kunnen ook een diagnose stellen. De gevolgde opleiding verschilt en de manier van werken van een therapeut is afhankelijk van de opleiding, de specialisaties en de eigen keuzes die iedere therapeut hierin maakt. In het geval van een psychisch gezonde cliënt kunnen beiden op eenzelfde manier aan de slag gaan en hangt het resultaat van andere zaken af dan het verschil dat ik hier kan omschrijven.[Ga1] 

Meer lezen over zorgverzekeringen bij kanker, bijvoorbeeld voor psychische hulp? Lees dan dit artikel op de website van de Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties (NFK)